Kierunek Informatyka
Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych nr:		9	Nazwa przedmiotu: Programowanie w języku Java
Temat: Swing – komponenty graficzne, programowanie zdarzeniowe. Siatki rozmieszczenia obiektów w interfejsie graficznym, menu, toolbar				Tryb studiów: stacjonarne
				Czas trwanie ćw. 2x45 min
Autor materiałów: dr Marcin Skuba

1. Treści programowe:

Biblioteka JFC/Swing, okna dialogowe, komponenty graficzne (JMenu, JMenuBar, MenuItem) pasek narzędziowy, funkcje wyboru (pojedynczego i wielokrotnego).

2. Cel zajęć:

Opanowanie umiejętności programowania z typowymi dla aplikacji elementami, jak menu, paski narzędziowe oraz okna dialogowe. Doskonalenie w posługiwaniu się interfejsem do obsługi zdarzeń związanych z akcją.

3. Pomoce dydaktyczne:

Klasy menu pakietu SWING:

JMenuBar – główna belka menu,

JMenu - rozwijane element menu,

JMenuItem – pojedynczy element rozwijanego menu.

JRadioButton - klasa definiująca obiekt wyboru,

ButtonGroup - klasa grupująca obiekty wyboru,

JToolBar - pasek narzędziowy.

Do obsługi zdarzeń związanych z kliknięciem na pozycje menu oraz opcje wyboru należy wykorzystać interfejs: ActionListener.

PRZYKŁAD 1.

Każda grafika oraz inne pliki zasobów powinny znajdować się w odpowiednich folderach w celu lepszej organizacji danych i porządku w projekcie.

Aby stworzyć nowy folder należy wybrać:

Aby pliki zasobów były dostępne w programie musimy zmienić zwykły folder na -> Resources Root

Pliki graficzne możemy umieścić w folderze grafika metodą kopiuj – wklej.

Link do strony z przykładowymi ikonami: http://www.iconarchive.com/commercialfree.html

Poniżej przedstawiono program, gdzie główny panel został wyposażony w siatkę rozmieszczenia BorderLayout, który to pozwala dzielić panel na pięć części

Siatka ta wykorzystywana jest np. do dokowanie pasków narzędziowych.

import javax.swing.*;
import java.awt.*;

public class AplikacjaMenu extends JFrame {
JTextArea textArea;
AplikacjaMenu(){
super("Edytor tekstowy");
setSize(400,300);
//Ustawienie okna aplikacji naśrodku ekranu
setLocation((Toolkit.getDefaultToolkit().getScreenSize().width - getSize().width) / 2,
(Toolkit.getDefaultToolkit().getScreenSize().height - getSize().height) / 2);
//Tworzenie obiektu ikony z grafiką pobraną z pliku zasobów (bez podawania ścieżki)
Image imageIconFrame = new ImageIcon(getClass().getClassLoader().getResource("ikona_logo.png"))
.getImage();
setIconImage(imageIconFrame); // ustawienie ikony aplikacji (lewy górny róg)

//Stworzenie panelu z siatką rozmieszczenia obiektów BoderLayout
JPanel panelG = new JPanel(new BorderLayout());

//JTextArea to pole teksowe duże
textArea = new JTextArea();
//Aby można było przewijać zawartość pola tekstowego stworzono obiekt jScrollPane,
do krórago przekazano pole tekstowe
//textArea.setLineWrap(true); //zawijanie wiersza

JScrollPane jScrollPane = new JScrollPane(textArea);
//Wstawiono scroll z tekstem do centralnej części panelu
panelG.add(jScrollPane, BorderLayout.CENTER);

setContentPane(panelG);
setVisible(true);
}

public static void main(String[] args) {
new AplikacjaMenu();
}
}

PRZYKŁAD 2.

W prezentowanym przykładzie rozszerzono wcześniejszą aplikację umieszczając pasek narzędziowy z kilkoma funkcjami, jak:

kopiowanie i wklejanie tekstu, wyświetlanie okna dialogowego z informacją o programie oraz zamykanie aplikacji.

import javax.swing.*;
import java.awt.*;
import java.awt.event.ActionEvent;
import java.awt.event.ActionListener;
 
public class AplikacjaMenu extends JFrame {
 JTextArea textArea;
 JButton buttonZamknij, buttonKopiuj, buttonWklej, buttonInfo;
 
 AplikacjaMenu(){
 super("Edytor tekstowy");
 setSize(400,300);
 setLocation((Toolkit.getDefaultToolkit().getScreenSize().width - getSize().width) / 2, (Toolkit.getDefaultToolkit().getScreenSize().height - getSize().height) / 2);
 Image imageIconFrame = new ImageIcon(getClass().getClassLoader().getResource("ikona_logo.png")).getImage();
 setIconImage(imageIconFrame);
 JPanel panelG = new JPanel(new BorderLayout());
 textArea = new JTextArea();
 JScrollPane jScrollPane = new JScrollPane(textArea);
 panelG.add(jScrollPane, BorderLayout.CENTER);
 
 //Stworzenie paska narzędziowego
 JToolBar pasek = new JToolBar();
 
 //Stworzenie przycisku zamykającego aplikację oraz dodanie go do paska narzędziowego
 buttonZamknij = new JButton("Zamknij");
 buttonZamknij.addActionListener(new ActionListener() {
 @Override
 public void actionPerformed(ActionEvent e) {
 System.exit(0);
 }
 });
 pasek.add(buttonZamknij);
 
 //Stworzenie przycisku kopiuj oraz dodanie go do paska narzędziowego
 buttonKopiuj = new JButton("Kopiuj");
 buttonKopiuj.addActionListener(new ActionListener() {
 @Override
 public void actionPerformed(ActionEvent e) {
 textArea.copy();
 }
 });
 pasek.add(buttonKopiuj);
 
 //Stworzenie przycisku wklejającego skopiowany wcześniej tekst oraz dodanie go do paska narzędziowego
 buttonWklej = new JButton("Wklej");
 buttonWklej.addActionListener(new ActionListener() {
 @Override
 public void actionPerformed(ActionEvent e) {
 textArea.paste();
 }
 });
 pasek.add(buttonWklej);
 
 //Stworzenie przycisku wyświetlającego informację o programie oraz dodanie go do paska narzędziowego
 
 buttonInfo = new JButton("Info");
 buttonInfo.addActionListener(new ActionListener() {
 @Override
 public void actionPerformed(ActionEvent e) {
 JOptionPane.showMessageDialog(AplikacjaMenu.this,
  "Aplikacja z wykładu nr 6 pokazująca działanie przykładowych \n" +
 "komponentów graficznych jak paski narzędziowe, menu i inne.\n\n" +
 "autor programu: Jan Kowalski");
 }
 });
 pasek.add(buttonInfo);
 
 panelG.add(pasek, BorderLayout.NORTH);
 setContentPane(panelG);
 setVisible(true);
 }
 
 public static void main(String[] args) {
 new AplikacjaMenu();
 }
}
 

W poniższym programie przedstawiono budowę menu głównego z obsługą zdarzeń. Należ zauważyć, iż menu dodawane jest do ramki aplikacji a nie do panelu.

import javax.swing.*;
import java.awt.*;
import java.awt.event.ActionEvent;
import java.awt.event.ActionListener;
 
public class AplikacjaMenu extends JFrame implements ActionListener{
 JTextArea textArea;
 JMenuItem menuItemZamknij, menuItemKopiuj, menuItemWklej, menuItemInfo;
 
 AplikacjaMenu(){
 super("Edytor tekstowy");
 setSize(400,300);
 setLocation((Toolkit.getDefaultToolkit().getScreenSize().width - getSize().width) / 2, (Toolkit.getDefaultToolkit().getScreenSize().height - getSize().height) / 2);
 Image imageIconFrame = new ImageIcon(getClass().getClassLoader().getResource("ikona_logo.png")).getImage();
 setIconImage(imageIconFrame);
 JPanel panelG = new JPanel(new BorderLayout());
 textArea = new JTextArea();
 JScrollPane jScrollPane = new JScrollPane(textArea);
 panelG.add(jScrollPane, BorderLayout.CENTER);
 
 JMenuBar jMenuBar = new JMenuBar();
 JMenu menuPlik = new JMenu("Plik");
 JMenu menuEdycja = new JMenu("Edycja");
 JMenu menuInfo = new JMenu("Informacje");
 jMenuBar.add(menuPlik);
 jMenuBar.add(menuEdycja);
 jMenuBar.add(menuInfo);
 
 menuItemZamknij = new JMenuItem("Zamknij");
 menuItemKopiuj = new JMenuItem("Kopiuj");
 menuItemWklej = new JMenuItem("Wklej");
 menuItemInfo = new JMenuItem("O programie");
 
 menuPlik.add(menuItemZamknij);
 menuEdycja.add(menuItemKopiuj);
 menuEdycja.add(menuItemWklej);
 menuInfo.add(menuItemInfo);
 
 menuItemZamknij.addActionListener(this);
 menuItemKopiuj.addActionListener(this);
 menuItemWklej.addActionListener(this);
 menuItemInfo.addActionListener(this);
 
 setJMenuBar(jMenuBar);
 
 setContentPane(panelG);
 setVisible(true);
 }
 
 public static void main(String[] args) {
 new AplikacjaMenu();
 }
 
 @Override
 public void actionPerformed(ActionEvent e) {
 Object o = e.getSource();
 if(o==menuItemZamknij){
 System.exit(0);
 }else if(o==menuItemKopiuj){
 textArea.copy();
 }else if(o==menuItemWklej){
 textArea.paste();
 }else if(o==menuItemInfo){
 JOptionPane.showMessageDialog(AplikacjaMenu.this,
 "Aplikacja z wykładu nr 6 pokazująca działanie przykładowych \n" +
 "komponentów graficznych jak paski narzędziowe, menu i inne.\n\n" +
 "autor programu: Jan Kowalski");
 }
 }}

Aby dodać ikonę do przycisku lub pozycji menu (JMenuItem) należy wykorzystać następujący zapis:

ImageIcon imageIconZamknij = new ImageIcon(getClass().getClassLoader().getResource("close.png"));
menuItemZamknij = new JMenuItem("Zamknij", imageIconZamknij);
buttonZamknij = new JButton(imageIconZamknij);
 

Przykład użycia okna dialogowego z pytaniem o zamknięcie aplikacji:

public void actionPerformed(ActionEvent e) {
 int nr = JOptionPane.showConfirmDialog( AplikacjaMenu.this, "Czy chcesz wyłączyć aplikację?", "Pytanie", JOptionPane.YES_NO_OPTION);
 if(nr==0)
 System.exit(0);
}

Link do tutorialu z innymi przykładami okien dialogowych: https://docs.oracle.com/javase/tutorial/uiswing/components/dialog.html

4. Zadania

Zadanie 1

Połącz dwa ostatnie przykłady, tak aby w jednej aplikacji był zarówno pasek narzędziowy jak i menu.

Zadanie 2

Napisz program według własnego uznania, w którym umieść poznane w instrukcji elementy graficznego interfejsu użytkownika, jak pasek narzędziowy oraz menu. Zaprojektuj zdarzenia dla przycisków oraz pozycji menu.